Kiedy dotychczasowe sposoby przestają działać. Porozmawiajmy o tym.

Gestalt to nurt psychoterapii humanistycznej, rozwijany od lat pięćdziesiątych XX wieku, między innymi przez Fritza i Laurę Perlsów. U jego podstaw leży proste założenie: człowiek nie jest zbiorem objawów do naprawienia, tylko całością, która zawsze próbuje jakoś poradzić sobie ze swoim życiem. Nawet te sposoby, które dziś Ci szkodzą, kiedyś były najlepszym dostępnym rozwiązaniem.

W praktyce oznacza to, że w gabinecie nie szukamy winnych ani diagnoz na siłę. Badamy, jak dokładnie robisz swoje życie: jak wchodzisz w kontakt, jak się wycofujesz, gdzie się zatrzymujesz. Bo dopiero kiedy to widać, pojawia się realny wybór.

Terapia poznawczo-behawioralna pracuje głównie z myślami i zachowaniami: identyfikuje schematy i uczy nowych strategii. Gestalt schodzi o poziom niżej, do samego doświadczenia. Interesuje nas nie tylko to, co myślisz o swoim lęku, ale jak on wygląda w ciele, kiedy się pojawia, co robisz, żeby go nie czuć, i co się dzieje, kiedy w bezpiecznych warunkach przestajesz to robić.

Żadne z tych podejść nie jest lepsze uniwersalnie. CBT bywa szybsze przy konkretnych objawach. Gestalt sprawdza się tam, gdzie problemem nie jest pojedynczy objaw, tylko sposób, w jaki żyjesz: relacje, tożsamość, sens, chroniczne przeciążenie.

Będziemy, ale w określony sposób. Przeszłość interesuje nas o tyle, o ile żyje w Tobie dzisiaj: w nawykach, napięciach, sposobach reagowania. „Tu i teraz” nie oznacza ignorowania historii, tylko sprawdzanie, jak ta historia działa w tym momencie, także w naszym kontakcie w gabinecie.

To ważna różnica praktyczna. Samo rozumienie, skąd coś się wzięło, rzadko wystarcza do zmiany. Zmiana zaczyna się wtedy, kiedy stary wzorzec zostaje zauważony w chwili, w której się dzieje, i można zrobić coś innego niż zwykle.

Z zewnątrz: dwie osoby rozmawiają przez 50 minut. Bez kozetki, bez testów, bez zadań domowych na ocenę. Przychodzisz z tym, co jest dla Ciebie żywe, a moja rola polega na towarzyszeniu Ci z uwagą, której na co dzień nikt nam nie daje: zauważaniu tego, co mówisz, jak to mówisz i co dzieje się z Tobą, kiedy to mówisz.

Czasem pojawiają się eksperymenty, na przykład zatrzymanie się przy jakimś odczuciu w ciele albo wypowiedzenie czegoś inaczej niż zwykle. Zawsze za Twoją zgodą i w Twoim tempie. W Gestalcie nic nie dzieje się na siłę, bo wymuszona zmiana nie jest zmianą, tylko kolejnym przystosowaniem.

Uczciwa odpowiedź: to zależy i nie obiecuję terminów. Praca nad konkretnym kryzysem może trwać kilka miesięcy, głębsza zmiana sposobu życia zwykle dłużej, często rok lub więcej, przy spotkaniach raz w tygodniu. Regularnie wracamy do pytania, czy terapia Ci służy, i to jest wspólna decyzja, nie mój wyrok.

Po czym poznać, że działa? Najczęściej nie po fajerwerkach, tylko po drobiazgach: łatwiej Ci odmówić, szybciej zauważasz, że się przeciążasz, konflikt, który zwykle kończył się wybuchem albo milczeniem, kończy się rozmową. Ludzie wokół często widzą to wcześniej niż Ty.

Tak, to częste powody zgłoszenia. Gestalt nie traktuje jednak objawu jako wroga do usunięcia, tylko jako informację. Lęk, wypalenie czy spadek nastroju zwykle mówią coś prawdziwego o tym, jak żyjesz: o granicach, których nie stawiasz, potrzebach, których nie zauważasz, tempie, którego nie wybierałeś. Praca polega na odczytaniu tej informacji i realnej zmianie, a nie tylko na wyciszeniu sygnału.

Ważne zastrzeżenie: psychoterapia nie zastępuje leczenia psychiatrycznego tam, gdzie jest ono potrzebne. Jeśli w trakcie konsultacji uznam, że warto włączyć konsultację lekarską, powiem Ci to wprost. Te dwie drogi dobrze się uzupełniają.

Oznacza to, że jestem w trakcie kilkuletniego, akredytowanego szkolenia psychoterapeutycznego w nurcie Gestalt, obejmującego własną terapię, praktykę kliniczną i regularną superwizję. Superwizja to stały element mojej pracy: proces każdego klienta omawiam, z zachowaniem anonimowości, z doświadczonym superwizorem. Twoja terapia ma więc podwójne zabezpieczenie.

Piszę o tym wprost, bo transparentność jest częścią tej pracy. Masz prawo wiedzieć, u kogo jesteś, na jakim etapie drogi zawodowej i w jakich ramach etycznych pracuję.

Badania i praktyka ostatnich lat pokazują, że terapia online może być skuteczna, a dla wielu osób jest jedyną realną opcją: ze względu na odległość, pracę czy opiekę nad dziećmi. Wymaga za to czegoś od Ciebie: stabilnego miejsca, w którym przez 50 minut nikt nie wchodzi i nie słucha.

Spotkania stacjonarne prowadzę w Krakowie oraz w Zabierzowie i Krzeszowicach. Jeśli nie masz pewności, która forma jest dla Ciebie, to dobry temat na pierwszą rozmowę. Można też zacząć w jednej formie i zmienić ją w trakcie.